Sokağı Anlama Sanatı Grafiti ve Dünyadan En İyi Örnekleri

İnsan olarak izimizi bıraktığımız her bir yerin yaşamımızda yeri çok büyük. Yanından teğet geçip fark etmesek de yaşam alanımıza dahil ettiğimiz her bir detay bizimle bütünleşip bizi besliyor. Kimi zaman kendi hayatlarımızda, kimi zaman toplumsal olarak. Sokak da o yerlerden bir tanesi. Çünkü, sokak yalnızca dışarıyı temsil etmemekle beraber aslında tüm yaşanmışlıkların ve acı-tatlı kırılmaların kesişme noktası. Sanatsa tam da bu noktada sokakla buluşuyor. Geleneksel sanat mekanlarının dışında sanatı hayatın ta kendisinin içinde üretme ve deneyimleme fırsatı veriyor. İşte bu yüzden, bir mahalle, şehir, toplum veya ülkedeki yaşanmışlıkları aktarmanın en güzel yollarından biri grafiti! Gelin, birlikte hem grafitinin bugüne uzanan geçmişine hem de dünyadan en iyi örneklerine göz atalım.

İlk insanların mağara duvarlarına resim olarak çizim yaptıkları ‘ilkel grafiti’ döneminden, Almanya’daki insanların İkinci Dünya Savaşı sonrasında şehirdeki çoğu boş sokak duvarını yorgunluklarını, kızgınlıklarını ve umutlarını yansıtmak için kullandığını hesaba katarsak, çok uzun bir yolculuktan bahsetmiş oluruz.

Aslında, ‘Grafiti bir sanat mıdır değil midir?’ sorusu da bu noktada cevap bulmuş olur. Çünkü, dönem, koşul ve imkanlar ne olursa olsun insanın iç dünyasını dışa döküp başkalarının duygu, düşünce ve estetik hafızasına dokunma arzusunu sanat olarak adlandırabiliriz. Öte yandan, bildiğimiz bugünkü grafitinin başlangıcı 1960’lı yıllara uzanıyor. Amerika’nın New York şehrinde kurye olarak çalışan Yunan asıllı Demetrius, çalıştığı bölgelere dağıtım yaparken her geçtiği yere kendi imzasını bırakabilme arzusuyla ‘Demetaki’ sözcüğünden ve evinin bulunduğu sokağın numarasından yola çıkarak oluşturduğu ‘TAKI183’ takma adıyla  grafiti sanatını icra etmeye başlar. Bu da bugün her birimizin bildiği grafiti sanatının başlangıcı olarak kabul edilir. O yıllarda sade tasarımlarıyla ön plana çıkan ilk grafiti sanatçılarından biri TAKI183 olsa da ilerleyen yıllarda çok daha enteresan ve farklı grafiti sanatçıları ile tanıştık. İşte bugünkü grafiti sanatının gelişmesine katkıda bulunan isimler ve dikkat çeken grafiti çalışmalarından bazıları…

Blek Le Rat

Sokak sanatı dediğimizde akla ilk gelen isimlerden biri Banksy olur. Ancak, Banksy’i etkilemiş ve ona çalışmaları adına vizyonunu desteklemiş olan kişiden çok bahsetmeyiz. Evet, o kişi Paris sokaklarında adeta yepyeni bir dünyanın kapılarını ilk aralayan kişilerden olan Blek Le Rat. Avrupa sokak sanatı dendiğinde adı mutlaka geçen Blek Le Rat’ı Blek Le Rat yapan şey tasarımlarında toplumsal farkındalığı arttırmaya yönelik kullandığı çizgileri ve bakış açısı. 80’li yıllarda Paris’teki buhran havasıyla birlikte insanlar Blak Le Rat’ın metro duvarlarına yapmış olduğu çizimlerden o günlerde yaşanan olayları takip edebiliyorlardı. Büyük gazete kuruluşları Blek Le Rat’ın çizimlerinden gazete sayfalarının manşet bölümlerine haber yapabiliyorlardı. İşte tüm bunlar, onu hep eşsiz ve değerli kıldı. Banksy’nin de yolunu açan Blek Le Rat’ın çalışmalarından bazıları…

Banksy

Listemize ‘Sokak Sanatı’ dendiğinde akla ilk gelen isimlerden biri olan Banksy ile başlamasaydık, olmazdı! Günümüzde adeta bir fenomen haline gelmiş olan 46 yaşındaki Banksy’nin gerçek kimliğini henüz bilmiyoruz. Başta İngiltere olmak üzere dünyanın farklı şehirlerinde kendine has tasarımlarını boş duvarlara yansıtan sanatçının ayrıca ‘En İyi Belgesel Film’ dalında Oscar adaylığı da bulunmakta. En dikkat çeken eserlerinden olan ‘Better Out Than In’ serisi, 2013 yılında New York’ta sergilendiğinde büyük yankı uyandırmıştı. İşte kara mizah ve hiciv sanatını kullanarak oluşturduğu bu seriden bazı örnekler…

Keith Haring

80’li yıllarda New York sokaklarına adeta renk katmış olan Keith Haring, kariyerine New York metrolarının duvarlarına tebeşirle çizimler yaparak başladı. Kullandığı aktif figürleriyle dikkat çekerek ‘Pop Art’ kavramının öncüsü oldu. Özellikle de birlik mesajı verdiği çizimleriyle hem kendi döneminin hem de bugünün bile en popüler tasarımcılarından. Bugün bir Düsseldorf, New York, Paris ya da dünyanın bambaşka şehirlerine gittiğinizde eserleriyle karşınıza çıkabilecek olan Keith Haring’in eserlerinden bazıları…

David Choe

Adı çok fazla duyulmamış olsa da aslında David Choe’nun çok enteresan bir hikayesi var. Grafiti sanatı yeni yeni büyümeye başladığı dönemlerde Los Angeles’taki ofisinin duvarlarına çizimler yapan David Choe, bir gün kendisini fark eden ve bugün WhatsApp, Instagram gibi sosyal medya platformlarını da satın alan Facebook’un kurucusu Mark Zuckemberg ile birlikte çalışmak için teklif alıyor. Yaptığı tasarımları herhangi bir para karşılığı yapma gibi bir hedefi olmayan Choe, o dönemde çok küçük bir hisse karşılığında teklifi kabul ediyor ve Zuckemberg için çalışmaya başlıyor. Böylelikle bugün tasarımlarıyla rengarenk ve kendine özel dünya yaratan David Choe, kendi yolculuğunda hiç beklemediği noktalara uğramış oluyor. David Choe’nun eserlerinden bazıları…

Shepard Fairey

Shepard Fairey, kariyerinin en büyük adımlarından bir tanesini atacağından habersiz bir sticker kampanyası oluşturur. Bu kampanyanın adı da ‘André the Giant Has A Posse’dir. Kampanya Amerika’da öyle bir yayılır ki ‘Obey’ çizgileri sonrasında bir marka olur. Bugünse dünyanın en çok bilinen müzelerinde Shepard Fairey’in eserlerini görme ihtimaliniz çok yüksek. Fairey’in Obama’dan Atatürk’e kadar uzanan portre çalışmaları da mevcut. İşte, başlı başına bir marka haline gelmiş olan ‘Obey’in yaratıcısı diyebileceğimiz Fairey’nin eserlerinden bazıları..

Bu kadar çok grafiti ve sokak sanatı demişken Tadım’ın Moda sokaklarına hediye ettiği ve grafiti sanatçısı Adekan tarafından çizilmiş olan ‘Tadımız Yerine Geldi’ duvar grafitisini gördünüz mü? ? 

Unutmadan, Türkiye’den çıkan en iyi grafiti örnekleri için mutlaka buraya göz atın!

Getir
İste Gelsin
Sanal Market
Banabi